سال نو مبارک

ايران ما - مريم آموسا- ايرانيان كهن بر اين باور بوده اند كه" فرورهاي نياكان" در آغاز اين روز چهار شنبه سوري به زمين مي آيند و بركت و نيك روزي را براي خاندان خويش به ارمغان مي‌‏آورند و براي راهنمايي اين فرورها ايرانيان بر سر در خانه‌‏هاي خويش آتش مي‌‏افروختند و شعله‌‏هاي اين آتش را از آتشدان خانه فراهم ساختند تا فرورها بتوانند خاندان خويش را بيابند .

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگ و انديشه ايلنا ،چون در ايران كهن روزهاي هفته رايج نبوده است، از اين رو آتش افروزي پيش از نوروز در سه‌‏شنبه شب آخر سال انجام نمي‌‏گرفته است، بلكه اين آتش افروزي درست پيش از آغاز جشن " همسپتمدم" يعني در سيصد و شصتمين روز سال كه آغاز روزهاي " گاسانيگ" يا پنجه وه است انجام مي گرفته است . زيرا ايرانيان كهن بر اين باور بوده‌‏اند كه فرورهاي نياكان در آغاز اين روزها به زمين مي‌‏آيند و بركت و نيك روزي را براي خاندان خويش به ارمغان مي‌‏آورند و براي راهنمايي اين فرورها ايرانيان بر سر در خانه‌‏هاي خويش آتش مي‌‏افروختند و شعله هاي اين آتش را از آتشدان خانه فراهم ساختند تا فرورها بتوانند خاندان خويش را بيابند . ولي گويا اين آتش در نخستين دوران اسلامي بهانه‌‏اي براي يك قيام سياسي بوده است . برخي معتقدند كه اين قيام را "مختار بن ابي عبيده شفقي" براي خونخواهي امام حسين كه مورد احترام ايرانيان بود، برپا كرده اند . بعدها اين سنت در سه شنبه ها ي آخر سال به عنوان چهار شنبه سوري به جاي مانده است . ايرانيان گاه اين آتش را بر روي بام و گاه در كوچه و خيابان برپا مي‌‏كردند كه تعداد گله هاي آتش مي‌‏بايستي به شمارعدد مقدس 7 ، 3 كه نماينده شعار مقدس زرتشتيان، گفتارنيك، رفتار نيك و كردار نيكو يا عدد 1 كه نماينده اهورامزدا است، باشد .
در دوره ساسانيان اين جشن از ارزش و اعتبار خاصي برخوردار بود و پريدن از آتش آن هم 7يا 3بار از ارزش و اهميت خاصي برخوردار بود. در اين شب سعي مي‌‏كردند كه به آتش احترامي خاص بگذارند و دركنارش به شادي بپردازند .
شب چهارشنبه سوري آيين هاي و مراسم گوناگوني دارد كه به ذكر چند آيين بسنده مي‌‏كنيم:
آجيل چهار شنبه سوري :
آجيل مخصوص چهارشنبه سوري هم كه در همه جاي ايران مرسوم است، فسلفه عميقي دارد . آجيل رنگارنگ و زيبا همه از دانه‌‏هاي خوردني و رستني هايي است كه بيش از هزاران سال پيش از زمين و طبيعت مي‌‏گيرد . در واقع مجموعه آجيل چهارشنبه سوري طبقي آراسته از هدايا و دهش هاي خاك است كه رابطه انسان و طبيعت را تاييد و تاكيد مي‌‏كند .
فال كوزه:
در اين شب بسياري از خانواده‌‏هاي روستايي فال كوزه مي‌‏گرفتند . كوزه‌‏اي نو فراهم مي‌‏كردند و اساس اين فال بر آيين فرورها بود ؛چرا كه فرورها از ميهمانان آسماني بودند كه از گذشته و آينده خاندان خويش با خبر بودند. اين مراسم به اين شكل برپا مي‌‏شد؛ بر روي كاغذ شعري مي‌‏نوشتند و درون كوزه و كوزه را نيز در تنور مي‌‏گذاشتند و فردا صبح دختري نابالغ كاغذي را به نيت تك تك اعضا خانواده از اين كوزه برمي‌‏داشت . ايرانيان به اين فال ارزش زيادي مي‌‏گذاشتند و معتقد بودند كه فرورها به خاندان خود هرگز پاسخ بد نمي‌‏دهند.
فالگوش:
اين رسم بيشتر مورد توجه دختراني كه هنوز ازدواج نكرده‌‏اند، قرار مي‌‏گرفت .آنها كليدي را با خود به بيرون مي‌‏بردند و بر سر چهار راهي در گوشه مي‌‏ايستادند و كليد را زير پاي خود مي‌‏گذاشتند و چهار راه نمادي از گذرگاه و كليد نيز نمادي از گشايش كار است و دختران با اين كارمي‌‏خواستند گشايشي در زندگي آنها ايجاد شود . البته روايت ديگري نيز پيرامون مراسم وجود دارد كه چند زن يا دختر جوان نيت مي‌‏كنند و پشت ديواري مي‌‏ايستند و به حرف‌‏هاي رهگذران گوش مي‌‏دهند و با تفسير حرف‌‏هايي كه مي‌‏شنوند، پاسخ نيت خود را مي‌‏گيرند .
قاشق زني:
ايرانيان كهن در شب چهار شنبه سوري براي پذيرايي ازفرورها كه در اين شب به زمين فرود مي‌‏آمدند، غذاهايي بر بام مي‌‏گذاشتند و آيين قاشق زني تمثيلي از رسيدن اين ميهمانان و گرسنگي آنهاست . فرورها موجودات نامحسوسي بوده‌‏اند و اين مراسم بيشتر توسط پسرهاي جوان انجام مي‌‏شد، آنها براي ناشناخته بودن چادري به سر مي‌‏كردند و سعي مي‌‏كردند ناشناس بماند و با قاشق زدن سعي مي‌‏كردند كه غذايي آسماني كه براي فرورها در نظر گرفته شده بود به عنوان فديه دريافت كنند كه اين فديه بيشتر آجيل مشگل گشا بود .
چهارشنبه سوري براي پسران و مردان جوان هم روز پرجنب و جوشي است . در روستاهاي لرستان، مردان جوان قبل از غروب اسب‌‏هايشان را بيرون مي‌‏آورند و نمايشي اجرا مي‌‏كنند . در شهرهاي ديگر، پسران براي ايجاد هياهو دست به ابتكارهاي عجيب و غريب مي‌‏زنند . در بعضي جاها كوزه‌‏هاي گلي را با باروت پر مي‌‏كنند و روي آن را مي‌‏كوبند تا سفت شود، بعد سپس فتيله‌‏اي در كوزه مي‌‏گذارند و با آتش زدن فتيله اين‌‏طور به نظر مي‌‏رسد كه از كوزه آتش بيرون مي‌‏زند . يا ممكن است موشك‌‏هايي از كاغذهاي براق در مدل‌‏هاي مختلف درست كنند و در آن باروت بريزند و روي پشت‌‏بام ها فتيله‌‏اش را آتش بزنند و به هوا بيندازند .
چهارشنبه سوري در شهرهاي مختلف:
تهران:
در تهران قديم، بوته‌‏هاي خشك را از بيابان‌‏هاي اطراف جمع مي‌‏كردند و با شتر به شهر مي‌‏آوردند و در محلات مختلف مي‌‏چرخاندند . پس از غروب خورشيد، بوته‌‏هاي خشك و اسباب و اثاثية كهنه و شكسته‌‏هاي را كه پس از خانه‌‏تكاني بيرون گذاشته شده بود، جمع مي‌‏كردند و با آنها آتشي درست مي‌‏كردند كه همه بايد از روي آن مي‌‏پريدند و مي‌‏خواندند : سرخي تو از من، زردي من از تو .
شيراز:
در شيراز به دو شب چهارشنبه‌‏سوري گفته مي‌‏شود؛ يكي چهارشنبه آخر ماه اسفند، چهارشنبه آخر سال و ديگري چهارشنبه آخر ماه صفر.با توجه به ارادتي كه شيرازيان به "حافظ" دارند، در شب چهارشنبه سوري دور هم جمع شده و از ديوان حافظ فال مي‌‏گيرند .
شيرازيان چهارشنبه آخر سال را همانند ديگر شهرهاي كشور چهارشنبه سوري مي‌‏گويند و غروب سه شنبه مرسوم است كه هفت كپه و يا سه كپه خار تهيه مي‌‏كنند . آنها را آتش زده و از آتش مي‌‏پرند و مي‌‏گويند : زردي من از تو ، سرخي تو از من .
در قديم برخي از زنان و دختران شيراز به سعديه رفته و در آب حوض ماهي آبتني مي‌‏كنند و با جام دعا و چهل كليد آب به سر مي‌‏ريزند.
همچنين رسم است كه دختران دم بخت در اين شب براي بخت گشايي به زيارت حضرت احمد بن موسي شاهچراغ مي‌‏روند .
فال گوش ايستادن در چهارشنبه سوري نيز نزد زنان شيرازي مرسوم است و زني كه بخواهد فال گوش بايستد چادر سر كرده، نيت مي‌‏كند و در گوشه‌‏اي در كوچه مي‌‏ايستد و بر اساس گفته عابران تفأل مي‌‏زند . اگر گفته را مطابق ميلش ديد، خود را به مراد رسيده مي‌‏داند .
رسم است كه بعضي از زنان براي برآورده شدن حاجت در زير منبر مسجد جامع شيراز حلوا درست مي‌‏كنند . به اين منبر، "مرتضي علي" مي‌‏گويند . از جمله مراسم ديگري كه شيرازيان دارند، پخت آشي است به نام " آش ابودردا " ؛ بعضي معتقدند كه وسايل اوليه اين آش بايد حتما از راه گدايي تأمين شود . اين آش را هم به خاطر درمان بيماري و هم به خاطر بخت گشايي مي‌‏پزند .
در شب چهارشنبه سوري در شيراز رسم است كه دختران دم بخت ابريشم هفت رنگ به كمر بسته و صبح روز چهارشنبه كودك نابالغي را واميدارند كه ابريشم را باز كند به اين نيت كه گره از بختشان باز شود .
ازجمله خوردني‌‏هايي كه شب چهارشنبه سوري شيرازي‌‏ها مي‌‏خورند . آجيل چهارشنبه سوري است كه بدان آجيل شيرين هم مي‌‏گويند . اين آجيل مخلوطي است از كشمش، نخودچي، مغز بادام، مغز گردو، انجير،مويز، توت خشك، كنجد بوداده، شاه‌‏دانه، تخمك يا تخمه، گندم برشته، برنجك، قصب، خارك، نوعي خرماي خشك و قيسي .
مردان و زنان شيراز معتقدند كه هرگاه عصر روز سه شنبه آخر سال در آب سعدي، آبي كه از قنات آرامگاه سعدي يا حوض ماهي جريان دارد . شست و شو كنند، تا سال ديگر بيمار نمي‌‏شوند . از اين رو عصر سه شنبه آخر سال ازدحام غريبي در اطراف جدول مزبور ديده مي‌‏شود .
گيلان :
در آخرين سه‌‏شنبه سال، در گيلان هم مانند ساير استان ها آيين‌‏هاي خاصي اجرا مي‌‏شود . در شب چهارشنبه‌‏سوري، اسپند و كندر و گلاب و شمع حتما بايد در خانه باشد . اسپند و كندر را دود مي‌‏كنند، گلاب را به صورت خود مي‌‏زنند و شمع را به نيت روشنايي روشن مي‌‏كنند .
گيلاني‌‏ها خاكستر آتش‌‏افروز شب چهارشنبه‌‏سوري را صبح چهارشنبه پاي درخت‌‏ها مي‌‏ريزند و معتقدند كه درخت‌‏ها بارور مي‌‏شوند و كساني كه قصد زيارت اماكن متبركه را دارند به نيت سفر از خانه خارج مي‌‏شوند .
در بسياري از ايل‌‏ها و نيز در نقاط كوهستاني ايران از جمله دهكده‌‏هاي كوهستاني گيلان و مازندران كه به آداب و سنن ايرانيان باستان دلبستگي بيشتري دارند، در استقبال از سال نو، مراسم آتش‌‏افروزي را در شب چهارشنبه برگزار مي‌‏كنند . دور ريختن وسيله‌‏هاي كهنه و فرسوده زندگي در قريب به اتفاق مناطق ايران معمول است . رسم كوزه شكستن يا كوزه پرت كردن به كوچه به نيت دور كردن بلا در همه ايران عموميت دارد .
در گيلان دختران دم‌‏بخت را غروب چهارشنبه‌‏سوري با جارو مي‌‏زنند و از خانه بيرون مي‌‏اندازند، به اين اميد كه تا سال بعد ازدواج كنند .
مازندران:
رسم چهارشنبه‌‏سوري در مازندران با برپايي هفت بوته‌‏ آتش به نشانه‌‏ هفت فرشته و امشاسپند اجرا مي‌‏شود و مردم باور دارند كه آتش تطهيركننده است و بدي و مرگ را مي‌‏سوزاند . مردم مازندران سرخي آتش را نشانه‌‏ سلامت و گرمايش را زندگي بخش مي‌‏دانند .
مردم در هنگام پريدن از آتش با اين عبارت ها با آتش سخن مي‌‏گويند :" زردي من از تو، سرخي تو از من، سرخي آتش مال ما، زردي ما مال شما، چهارشنبه‌‏سوري مي‌‏كنيم، سينه بلوري مي‌‏كنيم . گل چهارشنبه سوري، درد و بلا رو ببري" سپس آش "چهل گياه " مي‌‏پزند كه دوا و درمان است . صداي برخورد قاشق و كاسه نيز نشان دهنده‌‏ي شروع مراسم قاشق‌‏زني است و دختر و پسر با سر كردن چادر در كوچه‌‏ها قاشق‌‏زني مي‌‏كنند و مي‌‏گويند :" اي اهل محل، اهل در اين منزل شگون امشب است، هديه بريزيد داخل پيمانه و كاسه ."
استان مركزي :
در بسياري از روستاهاي استان مركزي رسم بر اين است كه جواناني كه نامزد دارند از روي بام خانه دختر، شال خود را پايين مي‌‏اندازند و دختران در گوشه شال، شيريني و تخمه مي‌‏پيچند . اين رسم را شال‌‏ا‌‌‏‏ندازي مي‌‏گويند . از ديگر رسم هاي چهارشنبه سوري، مراسم قاشق زني است .
آذربايجان:
خريد چهارشنبه آخر سال ازجمله سنت‌‏هاي قديمي مردم تبريز در اين روز محسوب مي‌‏شود . كودكان نيز چهارشنبه سوري را به خاطر ترقه‌‏ها، آتش افروختن‌‏ها و خريدهايش دوست دارند . چرا كه بخشي از خريد سنتي اين روز مخصوص كودكان است و مردم براي بچه‌‏هاي خود اسباب‌‏بازي مي‌‏خرند . پسربچه‌‏ها به خريد "ماشون" ماشين اسباب‌‏بازي و تفنگ علاقه زيادي نشان مي‌‏دهند و اكثر دختر بچه‌‏ها اسباب بازي چهارشنبه آخر سال را "قولچاخ " يعني عروسك مي‌‏خرند .
خانم‌‏هاي خانه‌‏دار هم به خريد "آينا" و "دراخ " (يعني آيينه و شانه ) و همچنين"سوپورگه "(يعني جارو) مي‌‏پردازند و مي‌‏خواهند سال جديد را با آيينه و جارو و شانه جديد آغاز كنند .
خريد آجيل چهارشنبه سوري از ديگر بخش‌‏هاي خريد سنتي اين روز در تبريز است . شهر تبريز كه به خاطر آجيل‌‏هاي متنوع و مرغوبش شهره است، براي اين روز سنتي نيز آجيل مخصوص را دارد .
"شال ساللاماق" يا "باجالئق" از جمله سنت‌‏هاي قديمي آذربايجاني‌‏ها در چهارشنبه‌‏ آخر سال محسوب مي‌‏شود . برخي از جوانان و نوجوانان آذربايجاني با برداشتن شال يا توبره‌‏اي در چهارشنبه سوري خود را براي اجراي اين رسم قديمي آماده مي‌‏كنند و اغلب با تاريكي هوا به خانه‌‏ دوست و آشنا و فاميل و حتي ديگران مي‌‏روند و شال خود را آويزان مي‌‏كنند؛ به طوريكه ديده نشوند .
در گذشته اكثر خانه‌‏ها در سقف دريچه‌‏اي براي تهويه داشتند و معمولا شال از آن قسمت آويزان مي‌‏شد تا صاحبخانه هديه‌‏اي را در آن بپيچد . اما امروزه اين رسم شكل ديگر به خود گرفته است . براي مثال در را مي‌‏كوبند و وقتي صاحبخانه در را باز كرد بدون ديده شدن بخشي از شال را به داخل خانه در حاليكه‌‏ گوشه‌‏ شال را در دست دارند، در را به روي صاحبخانه مي‌‏بندند و بعد از گرفتن هديه شال را برداشته فرار مي‌‏كنند .
هديه‌‏گذاشته شده در داخل شال مي‌‏تواند چيزهاي مختلفي باشد كه از آن جمله مي‌‏توان به انواع شيريني و آجيل چهارشنبه سوري و ميوه اشاره كرد .
در شب چهارشنبه، گروهي از جوانان در كوچه‌‏ها يا پشت‌‏بام خود مخصوصا در روستاها اقدام به افروختن آتش مي‌‏كنند و سپس از روي آن پريده و مي‌‏گويند اشعاري از شاعر بزرگ آذربايجان، "محمد حسين شهريار" را كه شامل ابيات زير است را مي‌‏خوانند:
"اتيل باتيل چارشنبه
بختيم آچيل چارشنبه
باش آغديم ديش آغديم
بوردا قالسين "
در همين شب گروهي از دختران دم بخت كنار پنجره‌‏ها به فال گوش ايستاده و بعضي نيز بر سر چهار راه‌‏ها مي‌‏ايستند تا به صحبت‌‏هاي عابران گوش داده و نيت و حاجت خود را با توجه به گفته‌‏هاي آنها تفسير و تعبير كنند .
صبح روز چهارشنبه دم دماي طلوع آفتاب مردم شهرها و روستاها از بزرگ گرفته تا افراد كوچك، دسته دسته بر سر رود خانه رفته و ضمن شادي و تركاندن ترقه سه يا هفت بار از روي آب مي‌‏پرند و براي خود در سال جديد آرزوي سلامتي مي‌‏كنند .
گروهي نيز با اعتقاد بر اين كه آب ها هنگام تحويل سال از نو متولد مي‌‏شوند، كوزه‌‏هاي كهنه خود را شكسته و كوزه‌‏هاي تازه را با آب پر مي‌‏كنند تا در سال جديد به كنج اتاق ها بپاشند يا با آن چايي دم كنند و به اين ترتيب ضمن دور كردن قضا و قدر الهي براي آنها در سال جديد مايه بركت باشد .
در بسياري از نقاط ايران، اعتقاد بر اين است كه بايد چهارشنبه‌‏سوري از خانه بيرون رفت و همراه بقية مردم جشن گرفت و شاد و سرخوش بود تا سال جديد سالي شاد و پر از موفقيت باشد .

به‌عقیده روان‌شناسان، جامعه شناسان و مردم‌شناسان، سنت چهارشنبه‌سوری نشانگر اخلاق، منش و خرد اجداد ایرانیان است، اما این سنت با گذر زمان تغییر شکل یافته و تحریف شده است.

در همین رابطه یک جامعه‌شناس در گفت‌وگو با ایسنا گفت: ایرانیان در همه دوره‌ها مردمانی شاد بوده‌اند و چهارشنبه‌سوری همان‌طور که از نامش پیدا است، سور و جشنی بزرگ بوده است.

سوسن فاضلی تأکید کرد: تأثیر این رسوم و اندیشه‌ها در فرهنگ برای باستان‌شناسان و مردم‌شناسان ثابت شده است، چرا که در همه کشورها برنامه‌های مشابهی در طول قرن‌ها انجام می‌شود، ولی زمانی که بحث سنت پیش می‌آید، باید گفت که این امر به مرور زمان تغییر پیدا می‌کند، این در حالی است که حفظ سنت و تاریخ باستانی ایرانیان بسیار مهم است، چرا که به هویت مردم این سرزمین مربوط است و معرف اندیشه‌های آن‌هاست.

وی معتقد است که آموزش مفهوم صحیح چهارشنبه‌سوری به کودکان و نوجوانان می‌تواند در درازمدت به پیشگیری از این حوادث کمک کند.

وي درباره دلایل تحریف سنت چهارشنبه‌سوری می‌گوید: سنت‌ها جزيی از فرهنگ یک ملت هستند، اما اجزای هر فرهنگ ثابت نمی‌ماند و در طول زمان تغییر می‌کند، به همین دلیل است که سنت چهارشنبه‌سوری یا دیگر سنت‌های دیرینه دست‌خوش تغییر می‌شوند و نسل جدید ضرورتی برای انجام این مراسم نمی‌داند یا در انجام این مراسم دچار اشتباه و تحریف می‌شوند.

این جامعه‌شناس یادآور شد: در مراسم چهارشنبه‌سوری که به شکل تحریف یافته انجام می‌شود یکسری اعمال خشونت‌آمیز از سوی جوانان انجام می‌شود که با این سنت منافات دارد، بنابراین کنترل این اعمال خشونت‌بار باید مورد توجه قرار گیرد و با احداث مکانی جهت انجام این مراسم و شناسایی مجاری ورودی و ساخت مواد منفجره غیرمجاز از بروز این حوادث جلوگیری کرد.

وی بهترین راه برای حفظ سنت‌ها، احیای آنها به سبک نسل جدید دانست و افزود: این سنت‌ها اگر در فرهنگ‌های جدید به حال خود رها شوند، ممکن است تحریف شده و دردسرساز شوند، بنابراین ضروری است تا به زبان نسل جدید بازگویی شوند.

فاضلی در توضیح فلسفه این سنت گفت: در تمام اساطیر جهان عناصر چهارگانه آب، خاک، هوا و آتش جزو مهم‌ترین عناصر در اسطوره‌ها محسوب می‌شوند و آتش برای ایرانیان بسیار مهم و با ارزش تلقی می‌شود، زیرا به زندگی گرما و روشنی می‌بخشد.

این جامعه‌شناس می‌افزاید: عدد هفت همیشه مقدس بوده است، ایستادن در برابر هفت خانه هم به نیت عدد هفت است و همچنین "قاشق‌زنی" یک عمل ارتباطی بوده که باعث می‌شد همسایه‌ها از حال یکدیگر باخبر شده و با هم بیشتر آشنا شوند و ریختن خاکسترهای آتش به آب روان نیز برای پیوند دادن عناصر طبیعت با همدیگر و با انسان بوده است، اما در حال حاضر این سنت و مراسم آن به هیچ وجه ارتباطی با مراسمی که امروزه توسط جوانان و نوجوانان انجام می‌شود، ندارد، مراسمی که از سوی عده‌ای سودجو هدایت می‌شود و درحال حاضر به یک بحران اجتماعی تبدیل شده است.

به گزارش ايسنا، ایرانیان آخرین سه‌شنبه سال را جشن گرفته و با انجام مراسم مختلفی از جمله پریدن از هفت بوته آتش به استقبال سال نو می‌رفتند، این رسم به این صورت بود که مردم پیش از غروب آفتاب، خارهای جمع آوری شده را روی بام یا حیاط خانه جمع می‌کردند و پس از غروب آفتاب و تاریک شدن آسمان دور هم جمع می‌شدند و بوته‌ها را آتش می‌زدند و از روی بوته‌ها می‌پریدند تا ضعف و زردی ناشی از بیماری و غم را از خود دور کنند و سرخی و شادی به هستی خود ببخشند، همه رسوم، برگرفته از یک ریشه مذهبی است و سنت چهارشنبه‌سوری مراسمی است که به واسطه آن مردم از خدای یکتا طلب سلامتی و شادی می‌کردند، آنان در این مراسم سعی می‌کردند فضای خانه را شاد کرده و مشکلات را دور ریخته تا به یک شرایط بهتر وارد شوند، اسپند دود کردن، آجیل خوردن و فال حافظ گرفتن از دیگر رسوم جشن آخر سال بوده است، اما در حال حاضر این سنت تحریف شده و جوانان با آتش زدن کوچه‌ها و خیابان‌ها مردمان را بدخلق و عصبانی می‌کنند. .

در صورت باز نشدن لینک دریافت فایل، روی آن کلیک راست نموده و گزینه ی open link را انتخاب نمایید.

پیشنهادهایی در مورد تقویت حافظه جهت درس خواندن

دانلود جزوه ي كنكوري ادله اثبات دعوي دكتر شمس به انضمام یک جزوه دیگر از ادله اثبات

   (دکتر شمس)

 (دکتر کریمی)

دانلود جزوه كنكوري حقوق مدني 1 دكتر صفايي و دكتر قاسم زاده به انضمام یک جزوه دیگر مدنی1

 (دکتر صفایی و قاسم زاده)

(دکتر درودیان)

(موسسه اکسین)

دانلود جزوه كنكوري حقوق مدني 2 دكتر كاتوزيان

(دکتر کاتوزیان)

(دکتر ویالانیان)

دانلود جزوه كنكوري حقوق مدني 3(به علت اهميت 4نمونه جزوه قرارداده شده)

(دکتر قاسم زاده)

(دکتر کاتوزیان)

(دکتر درودیان)

(دکتر حسینی)

(دکتر شهیدی)

دانلود جزوه كنكوري حقوق مدني 4 به انضمام یک جزوه دیگر مدنی 4(درودیان و کاتوزیان)

(دکتر حسن ره پیک)

(دکتر درودیان)

(وقایع حقوقی دکتر کاتوزیان)

دانلود جزوه كنكوري حقوق مدني 5 (مختصر حقوق خانواده دكتر صفايي)

دانلود جزوه كنكوري حقوق مدني 6(دکتر شهیدی و دکتر حسن امامی و دکتر کاتوزیان و دکتر صفاکیش)

(دکتر حسینی)

دانلود جزوه كنكوري حقوق مدني 7(کاتوزیان و مدنی)

(دکتر کاتوزیان)

(دکتر حسینی)

دانلود جزوه كنكوري حقوق مدني 8 دكتر كاتوزيان

دانلود جزوه كنكوري ايين دادرسي مدني ۱ و ۲ و ۳ دكتر شمس

(دکتر شمس)

(دکتر حسینی)

دانلود جزوه كنكوري حقوق تجارت۱و۲و۳و۴ (دکتر کاویانی و حسنی و ستوده تهرانی و ربیعا اسکینی)

دانلود حقوق تجارت 3 (دکتر ربیعا اسکینی)

دانلود حقوق تجارت 4 (دکتر ربیعا اسکینی)

دانلود جزوه متون فقه شهید ثانی بحث ضمان،رهن،حجر،حواله،کفالت،صلح

دانلود جزوه متون فقه شهید ثانی بحث جعاله، شرکت، مضاربه، مزارعه، ودیعه، شفعه

دانلود جزوه متون فقه شهید ثانی بحث اجاره، وکالت، لقطه،

دانلود جزوه متون فقه شهید ثانی بحث وصیت،ارث

دانلود جزوه متون فقه شهید ثانی بحث نکاح ، طلاق

دانلود جزوه متون فقه شهید ثانی بحث متاجر

دانلود نرم افزار متون فقه 4

دانلود جزوات مختلف حقوق جزای عمومی

 اینجا

متن کامل حقوق جزای عمومی دکتر گلدوزیان

دانلود جزوات مختلف حقوق جزای اختصاصی

منبع